Nội dung chính
Điểm liệt môn toán đã khiến 777 học sinh mất cơ hội vào đại học, dù điểm cao ở các môn khác. Thông tin này vừa là lời cảnh tỉnh về lối học tủ, học lệch, vừa đặt ra câu hỏi về độ khó của đề thi và phương pháp dạy học hiện nay.
Thống kê gây sốc từ kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025 ghi nhận 777 bài thi bị điểm liệt (1 điểm trở xuống) môn toán – con số kỷ lục trong nhiều năm. Trong số này, hơn 340 thí sinh đạt điểm cao ở các môn khác (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật) nhưng vẫn không đủ điều kiện tốt nghiệp vì điểm liệt toán.
Nguyên nhân: Đề thi khó hay cách học lệch?
Giáo viên Trần Mạnh Tùng, giáo viên toán tại Hà Nội, cho rằng đây là “tiếng chuông cảnh tỉnh” cho hệ thống giáo dục: “Quá nhiều học sinh bị điểm liệt môn toán cho thấy hậu quả nghiêm trọng của học lệch, học tủ và tư duy đối phó trong học tập”.
Ông Tùng chỉ ra rằng điểm trung bình môn toán giảm mạnh từ 6,45 năm ngoái xuống 4,78 điểm năm nay, và số thí sinh đạt mức 6,8 điểm giảm còn 4,6 điểm. Đây là dấu hiệu đề thi thực sự khó đối với đa số học sinh đại trà.
Đề thi: Kiến thức hay kỹ năng?
Theo nhận định của thầy Tùng, đề không quá khó về nội dung kiến thức, nhưng yêu cầu “phân hoá mạnh” – các câu hỏi dài, phức tạp, đòi hỏi học sinh phải đọc, phân tích và quản lý thời gian tốt. Điều này phản ánh việc học sinh chưa quen với dạng đề mới, khi chương trình GDPT 2018 nhấn mạnh “học chắc, hiểu sâu, vận dụng linh hoạt”.
Cách dạy và học truyền thống
Hệ thống dạy học hiện nay vẫn tập trung vào “học từ ngọn” – luyện đề trắc nghiệm kiểu cũ, bỏ qua khả năng tư duy và giải quyết vấn đề thực tiễn. Thầy Tùng nhấn mạnh: “Đề thi năm 2025 dù vẫn là trắc nghiệm, nhưng cách suy luận gần giống tự luận, đòi hỏi học sinh phải đi từ gốc lên”.
Giải pháp: Đổi mới cách học và cách dạy
Đối với học sinh, việc chỉ học để “đối phó” với đề trắc nghiệm không còn đủ. Các em cần:
- Hiểu sâu các khái niệm toán học, không chỉ ghi nhớ công thức.
- Luyện kỹ năng phân tích đề, đọc nhanh và quản lý thời gian.
- Thực hành các bài toán ứng dụng thực tiễn để rèn luyện tư duy.
Đối với giáo viên, cần chuyển hướng từ “luyện đề cũ” sang “phát triển năng lực tư duy, vận dụng và giải quyết vấn đề”. Điều này bao gồm:
- Thiết kế bài giảng gắn liền với thực tiễn, khuyến khích học sinh đặt câu hỏi.
- Áp dụng các phương pháp dạy học tích cực: dự án, thảo luận, học nhóm.
- Đánh giá học sinh qua các dạng bài mở, không chỉ trắc nghiệm.
Đề xuất cho Bộ GD&ĐT
Thầy Tùng đề nghị Bộ GD&ĐT tiếp tục rút kinh nghiệm, hoàn thiện đề thi, đặc biệt chú trọng vào tính logic, độ trong sáng của câu hỏi và độ dài hợp lý. Đồng thời, cần xem xét lại mức độ khó để tránh “độ sàng lọc bất thường” gây áp lực quá mức cho học sinh và giáo viên.
Một giáo viên toán tại TPHCM cũng đồng ý rằng đề thi 2025 phù hợp với chương trình mới, nhưng mức độ khó cần được cân nhắc lại: “Chỉ có 13/63 tỉnh thành đạt điểm trung bình môn toán trên 5, không tỉnh nào đạt mức 6 – cho thấy đề thi có mức sàng lọc bất thường”.
Cuối cùng, nếu mức độ khó của đề thi không được điều chỉnh, việc quy đổi điểm và so sánh giữa các phương thức tuyển sinh sẽ trở thành “bài toán công bằng” mà Bộ GD&ĐT phải giải quyết một cách thấu đáo.
