Nội dung chính
ASEAN đã công bố Kế hoạch tổng thể số 2030, đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong hành trình biến khu vực thành một cộng đồng số an toàn, đáng tin cậy và bao trùm.
Sau năm ngày làm việc căng thẳng, Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN (ADGMIN) lần thứ 6 đã thông qua Kế hoạch tổng thể số ASEAN 2030 (ADM2030). Đây là nền tảng chiến lược giúp 10 quốc gia thành viên – tổng dân số hơn 670 triệu người – chuyển mình từ giai đoạn kết nối hạ tầng sang giai đoạn số hoá toàn diện, đồng thời tạo điều kiện cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận cơ hội trong nền kinh tế số toàn cầu.
1. Xây dựng hạ tầng số tích hợp, liền mạch và an toàn
Chuyển dịch đầu tiên tập trung vào việc nâng cấp hạ tầng mạng từ các dự án kết nối riêng lẻ sang một nền tảng số khu vực đồng nhất. Mục tiêu là tạo ra một “siêu mạng” có khả năng truyền tải dữ liệu với tốc độ trên 1 Gbps, đồng thời tích hợp các trung tâm dữ liệu, đám mây công cộng và các dịch vụ bảo mật đa lớp. Theo ước tính của ASEAN‑ICT, mức đầu tư hạ tầng số cần thiết cho giai đoạn 2025‑2030 sẽ đạt khoảng 150 tỷ USD, tương đương 5% GDP khu vực.
2. Đặt con người vào trung tâm của chính phủ số
Thay vì chỉ cung cấp dịch vụ điện tử, ASEAN sẽ triển khai “chính phủ số thông minh” – một hệ sinh thái cho phép công dân, doanh nghiệp và các tổ chức phi lợi nhuận tương tác trực tiếp với các nền tảng dữ liệu mở, AI dự đoán và chatbot hỗ trợ 24/7. Ví dụ thực tiễn: dự án e‑Visa chung của 5 nước ASEAN đã giảm thời gian xử lý hồ sơ từ 7 ngày xuống còn 24 giờ, nâng cao trải nghiệm du lịch và thương mại xuyên biên giới.
3. Thúc đẩy đổi mới sáng tạo qua hệ sinh thái số
Để không chỉ là người tiêu thụ công nghệ, khu vực sẽ xây dựng các “sandbox” pháp lý, bãi thử nghiệm khu vực và quỹ hỗ trợ khởi nghiệp số. Các quốc gia như Singapore và Malaysia đã dẫn đầu với hơn 200 startup fintech được cấp phép trong môi trường sandbox, tạo ra hơn 12.000 việc làm mới trong 3 năm qua. Ngoài ra, việc mở rộng dữ liệu công cộng (open data) sẽ giúp các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp phát triển các giải pháp AI trong nông nghiệp, y tế và logistics.
4. Đưa kinh tế số lên tầm cao mới với công nghiệp thông minh
Chuyển dịch cuối cùng hướng tới việc chuyển đổi các ngành công nghiệp truyền thống sang mô hình “smart industry”. Điều này bao gồm áp dụng AI, IoT và robot tự động trong sản xuất, logistics và năng lượng. Dự báo của McKinsey cho thấy, nếu ASEAN đạt mức độ tự động hoá 30% trong các ngành công nghiệp nặng, giá trị gia tăng kinh tế số có thể tăng tới 300 tỷ USD vào năm 2030, đồng thời giảm phát thải CO₂ lên tới 15%.
Như Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh, ADM2030 không chỉ là một tài liệu chiến lược mà còn là “bản đồ hành động” cho giai đoạn hợp tác số tiếp theo. Các quốc gia ASEAN đã đồng thuận thông qua Báo cáo Hội nghị, Tuyên bố chung và Tuyên bố Hà Nội, khẳng định cam kết tiến tới “kỷ nguyên trí tuệ kết nối”.
Tiếp theo, Brunei sẽ chủ trì ADGMIN lần thứ 7 tại Bandar Seri Begawan (28‑29/1/2027), hứa hẹn sẽ đưa các đề xuất đã được thảo luận lên bàn hành động thực tiễn.
Bạn nghĩ đâu là thách thức lớn nhất khi triển khai hạ tầng số tích hợp ở khu vực? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn trong phần bình luận và theo dõi chúng tôi để cập nhật những bước tiến mới nhất của ASEAN trong kỷ nguyên số.
