Nội dung chính
Với quy mô thị trường khổng lồ và năng lực ứng dụng ngày càng mạnh mẽ, các quốc gia ASEAN đang sẵn sàng tham gia vào công cuộc quản trị AI và định hình tương lai số của nhân loại.
AI và tiềm năng của ASEAN
Trong phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Số ASEAN lần thứ 6 (ADGMIN 6), Phó tổng thư ký Liên Hợp Quốc kiêm Đặc phái viên về Công nghệ, ông Amandeep Singh Gill nhấn mạnh rằng ASEAN không chỉ là người tiếp nhận công nghệ mà còn có thể trở thành tiếng nói quan trọng trong việc định hướng quản trị AI toàn cầu.
Khoảng cách AI trong khu vực
Hiện nay, Singapore dẫn đầu với tỷ lệ áp dụng AI cao, trong khi một số quốc gia khác trong ASEAN vẫn chưa vượt qua mức 10% dân số sử dụng AI. Sự chênh lệch này đồng nghĩa với việc lợi ích của AI chưa được phân bổ đồng đều, và nếu không được thu hẹp, các nước kém phát triển có nguy cơ tụt lại phía sau.
Những quốc gia ASEAN tiên phong
Indonesia và Philippines đã lọt vào top 10 quốc gia sử dụng công cụ của OpenAI. Bên cạnh đó, Brazil, Ấn Độ, Indonesia và Việt Nam đang triển khai AI trên quy mô quốc gia trong các lĩnh vực nông nghiệp, y tế, logistics, thuế, hải quan, ứng phó thiên tai và an sinh xã hội. Những nước này không chờ đợi mô hình AI “hoàn hảo” mà nhanh chóng áp dụng các giải pháp “đủ tốt” để tạo ra tác động thực tiễn.
Vai trò của mô hình mã nguồn mở
Trong giai đoạn chuyển dịch từ “kết nối hạ tầng” sang “kết nối trí tuệ”, các mô hình AI mã nguồn mở và các mô hình địa phương đóng vai trò then chốt. Chúng giúp giảm chi phí, hạ thấp rào cản tiếp cận và phù hợp hơn với điều kiện hạ tầng của từng quốc gia ASEAN, từ xử lý ngôn ngữ tự nhiên đến các ứng dụng đa phương thức.
Chính sách AI toàn cầu và vai trò ASEAN
Ông Gill cho rằng chính sách AI không chỉ dừng lại ở các vấn đề đạo đức hay quản trị rủi ro mà phải bao trùm hạ tầng năng lượng, điện, nước, phần cứng huấn luyện và vận hành mô hình. Đồng thời, AI cần được liên kết chặt chẽ với các ngành kinh tế như y tế, bất động sản và sản xuất thông minh.
Trên bình diện toàn cầu, các hội nghị thượng đỉnh AI thường tập trung vào quản lý rủi ro, nhưng hiện nay đang chuyển sang một cách tiếp cận cân bằng hơn, chú trọng cả cơ hội và rủi ro ngắn hạn, đặc biệt là tác động tới lực lượng lao động, năng suất và phân bổ sức mạnh kinh tế.
Hội nghị ADGMIN 6: Từ kết nối hạ tầng tới trí tuệ kết nối
Hội nghị ADGMIN lần thứ 6 (12‑16/1) tại Hà Nội, với chủ đề “Adaptive ASEAN: From Connectivity to Connected Intelligence”, là cơ chế hợp tác cao nhất của ASEAN trong lĩnh vực công nghệ số. Sự kiện quy tụ các chuyên gia, doanh nghiệp và nhà hoạch định chính sách toàn cầu, tạo nền tảng cho ASEAN thể hiện tiếng nói trong các khuôn khổ như Hiệp ước Kỹ thuật số Toàn cầu, Hội đồng Khoa học Quốc tế Độc lập về AI và Đối thoại Toàn cầu về quản trị AI.
Ông Gill khẳng định đây là “cơ hội chiến lược” để ASEAN đóng góp vào ba trụ cột: khoa học, chính sách và năng lực phát triển AI. “Tiếng nói và quan điểm chính sách của ASEAN cần được lắng nghe”, ông nhấn mạnh, đồng thời nhắc nhở rằng kinh nghiệm khu vực sẽ cung cấp những bài học quý giá cho toàn nhân loại.
Trọng Đạt
