Nội dung chính
Bill Gates và hành trình 20 năm cảnh báo biến đổi khí hậu
Trong gần hai thập kỷ qua, Bill Gates – đồng sáng lập Microsoft và nhà từ thiện nổi tiếng đã dành hơn 1 tỷ USD để nâng cao nhận thức và tài trợ cho các dự án giảm thiểu biến đổi khí hậu. Ông liên tục nhấn mạnh rằng sự nóng lên của Trái Đất có thể gây ra những hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt đối với những cộng đồng nghèo nhất trên thế giới.
Sự thay đổi quan điểm mới
Gần đây, Gates công bố một bài viết dài 17 trang trên GateNotes, trong đó ông cho rằng biến đổi khí hậu không nhất thiết dẫn đến thảm họa diệt vong cho loài người. Thay vì tập trung vào việc giảm nhiệt độ toàn cầu, ông đề xuất chuyển nguồn lực sang các dự án cải thiện đời sống, như nông nghiệp bền vững, xóa đói giảm nghèo và phòng chống bệnh truyền nhiễm.
Ông viết: “Mặc dù biến đổi khí hậu có những hậu quả nghiêm trọng – đặc biệt cho người dân ở những nước nghèo nhất – nhưng nó sẽ không dẫn tới sự diệt vong của nhân loại. Con người sẽ vẫn sống và phát triển tốt ở hầu hết mọi nơi trên trái đất trong tương lai gần.”
Lý do và mục tiêu của thay đổi
Theo Gates, việc tập trung quá mức vào các mục tiêu giảm khí thải ngắn hạn (ví dụ: giảm 1 °C trong 10 năm) có thể khiến chúng ta lãng phí nguồn lực quan trọng. Thay vào đó, ông đề xuất đầu tư vào:
- Phát triển nông nghiệp chịu biến đổi khí hậu, giúp nông dân tăng năng suất mà không làm tăng phát thải.
- Tiêm phòng và điều trị các bệnh truyền nhiễm như sốt rét, bệnh tả – những bệnh gây tử vong nhiều hơn so với những ảnh hưởng trực tiếp của nhiệt độ tăng.
- Chương trình xóa đói giảm nghèo, nhằm giảm độ nhạy cảm của cộng đồng nghèo đối với thiên tai.
Trong một buổi phỏng vấn với CNBC, Gates nhấn mạnh: “Nếu được lựa chọn giữa xóa bệnh sốt rét và tăng nhiệt độ 0,1 °C, tôi sẽ chọn xóa bệnh sốt rét. Người ta không hiểu hết nỗi thống khổ vẫn tồn tại ngày nay.”
Phản ứng từ cộng đồng và truyền thông
Thái độ mới của Gates nhanh chóng tạo ra nhiều diễn giải khác nhau. Một số người cho rằng đây là bằng chứng cho “các nhà môi trường học không đáng tin cậy”. FastCompany bình luận: “Sau 20 năm tự định vị mình là chuyên gia về khí hậu, Gates hiện đang đưa ra những lập luận ngụy biện, làm lộ rõ sự cả gan của một tỉ phú nghĩ rằng mình có thể thuyết giảng cho thế giới.”
Ngược lại, The New York Times nhận định rằng Gates không phủ nhận biến đổi khí hậu, mà chỉ cảnh báo rằng các biện pháp giảm phát thải cần được cân nhắc với tác động xã hội. Họ chỉ ra rằng những thảm họa khí hậu (nóng bức, bão lũ) ảnh hưởng nặng nề nhất đến người nghèo, trong khi người giàu có khả năng di dời, bảo vệ tài sản.
Những mâu thuẫn thực tiễn
Trong khi một số quốc gia như Đan Mạch đề xuất giảm số lượng gia súc để cắt giảm phát thải, các chính sách này lại tạo gánh nặng cho nông dân và người tiêu dùng nghèo. Tương tự, việc cấm xe xăng và thúc ép chuyển sang xe điện ở nhiều nước gây chi phí cao cho người dân có thu nhập thấp. Điều mỉa mai là nhiều người nổi tiếng ủng hộ các chiến dịch khí hậu lại thường di chuyển bằng máy bay riêng, tạo ra lượng khí thải gấp hàng trăm lần so với một chiếc xe chạy xăng.
Hướng tới COP30 và lời kêu gọi cuối cùng
Bill Gates mong muốn các nhà lãnh đạo tại COP30 – hội nghị khí hậu Liên Hợp Quốc diễn ra tại Brazil (10‑21/11/2025) – xem xét lại cách phân bổ ngân sách. Ông đề xuất dùng “số tiền ít ỏi dự định cho biến đổi khí hậu” để đầu tư trực tiếp vào các dự án cứu sống con người, thay vì chỉ tập trung vào giảm phát thải.
Như ông nói trong một buổi nói chuyện: “Nếu chúng ta ngưng tài trợ cho mọi loại vaccine và nhờ vậy giảm được 0,1 °C, liệu đó có phải là sự đánh đổi thông minh?”
Quan điểm này vẫn đang gây tranh cãi, nhưng nó mở ra một cuộc đối thoại quan trọng: làm sao cân bằng giữa bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống cho những người nghèo nhất?
Bạn nghĩ sao về đề xuất của Bill Gates? Hãy chia sẻ quan điểm của bạn ở phần bình luận và theo dõi chúng tôi để cập nhật những phân tích sâu hơn về các chiến lược kinh doanh và môi trường.
