Nội dung chính
Hơn một triệu người dân TP.HCM đang đối mặt với nhu cầu cấp thiết về nhà ở xã hội trong vòng 5 năm tới.
Quy mô và đặc điểm nhu cầu
Theo TS Phạm Trần Hải, Phó phòng Nghiên cứu Quản lý đô thị, Viện Nghiên cứu Phát triển TP.HCM (HIDS), tổng số người có nhu cầu nhà ở xã hội vượt qua con số một triệu. Trong đó, công nhân chiếm khoảng 30%, phần còn lại là cán bộ, công chức và viên chức.
Phân bố địa lý
- TP.HCM (khu vực cũ): ~859.000 người
- Bình Dương (khu vực cũ): >86.000 người
- Bà Rịa – Vũng Tàu (khu vực cũ): ~69.000 người
Đối tượng và ưu tiên
Khoảng 69.000 cán bộ, công chức, viên chức ưu tiên các quận giáp trung tâm như Bình Thạnh, Tân Phú, Thủ Đức, quận 12 và quận 8. Đối với công nhân, nhu cầu tập trung tại các khu công nghiệp và khu chế xuất như Thủ Đức, Quận 7, Bình Tân, Bình Chánh và Củ Chi.
Hình thức sở hữu được ưa chuộng
Khảo sát cho thấy 68% người dân ưu tiên hình thức thuê mua, tiếp đến là mua (26%) và thuê (5,9%). Đa số mong muốn căn hộ hai phòng ngủ, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt gia đình.
Thực trạng triển khai nhà ở xã hội
Trong giai đoạn 2021‑2025, TP.HCM đã hoàn thành 17.902 căn nhà ở xã hội, đạt gần 99% kế hoạch. Tuy nhiên, ngay cả khi hoàn thành 100.000 căn, chỉ đáp ứng được khoảng 11% tổng nhu cầu, theo phân tích của HIDS.
Rào cản hiện nay
- Thiếu quỹ đất sạch, chi phí bồi thường cao
- Thủ tục phê duyệt kéo dài 18‑24 tháng
- Cơ chế tài chính chưa hấp dẫn; gói tín dụng 120.000 tỷ đồng chỉ giải ngân khoảng 10%
Kế hoạch và giải pháp của thành phố
Để đáp ứng nhu cầu, Sở Xây dựng TP.HCM đang đẩy nhanh 58 dự án tổng cộng hơn 43.000 căn. Trong đó, 11 dự án đã hoặc sắp thi công, còn 47 dự án dự kiến khởi công từ đầu năm 2026.
Thành phố đề xuất quy hoạch 2.000 ha đất dành cho nhà ở xã hội đến năm 2040, ưu tiên gắn với vành đai, hệ thống metro và mô hình TOD (Transit‑Oriented Development). Ngoài ra, sẽ rút ngắn thời gian thủ tục 20% và tăng cường hỗ trợ tài chính cho nhà đầu tư.
Hợp tác công‑tư
Liên đoàn Lao động TP.HCM và Tập đoàn Hoa Sen đã ký thỏa thuận nghiên cứu, triển khai đề án nhà ở xã hội, đặt mục tiêu hoàn thành ít nhất 20.000 căn trong 5 năm tới.
Những con số trên không chỉ là thống kê, mà còn là lời kêu gọi hành động từ các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư và cộng đồng. Để giảm bớt áp lực nhà ở, cần đồng thời tăng cường nguồn vốn, cải thiện quy trình cấp đất và tạo môi trường đầu tư hấp dẫn.
Lê Tuyết
