Nuôi tằm ướt: Tăng năng suất kén và chất lượng ổn định

Nuôi tằm bằng dâu ướt đã chứng minh khả năng nâng cao năng suất kén lên đến 14 tấn/năm và duy trì chất lượng ổn định.

Tại sao nuôi tằm ướt lại quan trọng?

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang tìm kiếm các giải pháp tăng thu nhập cho nông dân, nuôi tằm ướt trở thành một lựa chọn chiến lược. Theo báo cáo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (2024), ngành tơ lụa chiếm hơn 6% tổng thu nhập nông thôn miền Trung – Tây Nguyên. Việc tối ưu hoá quy trình cho tằm ăn dâu ướt giúp giảm thiệt hại do lá dâu bị héo, tăng tỷ lệ sống của tằm lên tới 95% và nâng tỷ lệ làm kén trên 85%.

Kỹ thuật ủ dâu ướt: Các bước chi tiết

1. Chuẩn bị cành dâu: Cắt cành dài 30‑40 cm, xếp thành đống với cuống ở dưới, lá ở trên.
2. Phủ ni lông dày: Đặt một lớp ni lông (khoảng 2 mm) lên đám dâu để giữ ẩm và ngăn oxy quá mức.
3. Ủ trong 3‑5 ngày: Trong thời gian này, dâu sẽ “bay” hơi, tăng hàm lượng đạm và giảm dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

Cho tằm ăn dâu ướt: Bí quyết giữ độ tươi

Khi dâu đã qua ủ, đặt chúng trực tiếp lên nhà tằm. Phun nhẹ một lượng nước (khoảng 150 ml/m²) để duy trì độ ẩm, đặc biệt trong mùa khô ở Bảo Lộc nơi nhiệt độ trung bình lên tới 28 °C. Phương pháp phun sương này cung cấp đủ nước cho lá dâu, giúp tằm hấp thụ dinh dưỡng nhanh hơn, giảm thời gian phát triển từ 7‑10 ngày xuống còn 5‑6 ngày.

Nuôi tằm từ trứng tới kén: Lợi thế và quy trình

HTX Chiến Nhung lựa chọn nuôi tằm từ vỉ trứng thay vì mua tằm tuổi 4. Quy trình bao gồm:

• Đựng trứng trong môi trường 27 °C, độ ẩm 80% để nở trong 9‑10 ngày.
• Chăm sóc tằm con bằng dâu ướt đã ủ, tránh dùng thực phẩm đã qua xử lý hoá chất.
• Sau khi tằm đạt tuổi 4, chuyển sang chuồng nuôi lớn và cung cấp dâu ướt được phun sương thường xuyên.

Việc nuôi tằm từ trứng giúp kiểm soát chất lượng nguồn giống, giảm rủi ro chết non và tăng năng suất trung bình từ 1,2‑1,5 tấn/kẻ per box so với việc mua tằm tuổi lớn.

Kết quả thực tiễn và lời khuyên từ chuyên gia

Theo ông Nguyễn Hữu Chiến, Giám đốc HTX Dâu tằm Chiến Nhung, 7 thành viên áp dụng kỹ thuật ủ dâu ướt hiện đang nuôi trung bình 10 hộp tằm mỗi lứa dâu, và năng suất đạt 14 tấn kén trong năm 2025 – tăng 35% so với năm 2022.

Bà Đinh Thị Hạnh, Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh, khẳng định rằng việc áp dụng “nuôi tằm ướt” đã giúp nhiều HTX tăng thu nhập nông dân lên tới 1,8 triệu VNĐ/ha mỗi vụ.

Để triển khai thành công, ông Chiến khuyên nông dân nên:

• Thử nghiệm ủ dâu ướt trên diện tích nhỏ trước khi mở rộng.
• Giữ môi trường ẩm và nhiệt độ ổn định trong suốt quá trình ủ.
• Lựa chọn nguồn giống tằm con uy tín, ưu tiên các HTX có phòng nuôi tằm con.

Áp dụng những kỹ thuật trên, nông dân không chỉ tăng năng suất mà còn nâng cao giá trị kinh tế của sản phẩm kén – nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp dệt may.

Diệp Quỳnh.