Việt Nam đang khẳng định vị thế là quốc gia triển khai 5G hiệu quả nhất trong khu vực ASEAN, mở ra mô hình chuyển đổi số bền vững cho cả khu vực.

Hội nghị ASEAN 5G 2025: Nền tảng hợp tác khu vực

Ngày 27/10, trong Tuần lễ Số Quốc tế Việt Nam 2025, hội nghị ASEAN 5G do Việt Nam chủ trì đã quy tụ các nhà quản lý viễn thông ASEAN cùng đối tác quốc tế như Hoa Kỳ, Nhật Bản, Trung Quốc. Hội nghị không chỉ là nơi chia sẻ kinh nghiệm triển khai 5G mà còn là diễn đàn kết nối chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng nghiên cứu, tạo động lực cho việc xây dựng hạ tầng số toàn khu vực.

Chiến lược tần số và mô hình chi phí ưu đãi

Ông Lê Văn Tuấn, Giám đốc Cục Tần số Vô tuyến điện, cho biết Việt Nam đã phân bổ 100 MHz băng tần C‑band (2.6 GHz) và 2 × 10 MHz băng tần 700 MHz, giải phóng sau chương trình số hóa truyền hình. Nhờ chính sách đấu giá linh hoạt, chi phí sử dụng phổ tần chỉ chiếm khoảng 6 % doanh thu của các nhà mạng – mức thấp hơn đáng kể so với các nước ASEAN.

Quyết định Nghị quyết 193 của Quốc hội hỗ trợ tài chính 15 % chi phí thiết bị cho doanh nghiệp lắp đặt trên 20.000 trạm 5G tới năm 2025, đồng thời đặt mục tiêu phủ 90 % dân số và đạt 50 % số trạm 4G hiện có.

Hệ sinh thái 5G‑AI: Đối tác toàn cầu và mô hình kinh doanh mới

Thứ trưởng Bộ KH&CN Bùi Thế Duy khẳng định 5G không chỉ là hạ tầng nền kinh tế số mà còn là động lực thúc đẩy AI trong y tế, giáo dục, công nghiệp và môi trường. Sự kết hợp này tạo ra “cây cầu” giữa kết nối nhanh và trí tuệ nhân tạo, mở ra các dịch vụ giá trị gia tăng.

Các tập đoàn công nghệ hàng đầu như Qualcomm, Ericsson, Nokia, Huawei, cùng các nhà mạng Việt Nam Viettel, VNPT, MobiFone đã hợp tác xây dựng nền tảng Open Gateway, mở API cho fintech, ngân hàng và nền tảng nội dung. Ví dụ, mô hình Open Gateway cho phép ngân hàng tích hợp dịch vụ thanh toán tức thời trên mạng 5G, tăng ARPU (Doanh thu trung bình mỗi người dùng) đáng kể.

Đóng góp của các nhà cung cấp thiết bị

Đại diện Nokia, ông Deepak Singh cho biết 5G đang tạo “bước nhảy ARPU” nhờ trải nghiệm dữ liệu vượt trội và gói dịch vụ linh hoạt. Ông cũng nhấn mạnh AI sẽ là động lực cho làn sóng dữ liệu kế tiếp, giúp tối ưu cấu hình mạng, giảm nhiễu và tiết kiệm năng lượng.

Kỳ vọng 6G và trí tuệ biên (Intelligent Edge)

Bà Nies Puwati của Qualcomm mô tả 5G và AI là hai trụ cột dẫn dắt cuộc cách mạng số toàn cầu, mở đường cho mạng 6G và hệ sinh thái “Connected Intelligent Edge”. AI được đưa ra rìa mạng (edge) để giảm độ trễ, tăng bảo mật và tiết kiệm năng lượng.

Theo dự báo của Qualcomm, lưu lượng dữ liệu di động toàn cầu sẽ tăng gấp 4 lần vào năm 2030, trong khi AI sẽ chiếm tới 33 % tổng lưu lượng mạng vào năm 2033.

Kết luận: Việt Nam – mô hình tham khảo cho ASEAN

Như ông Lê Văn Tuấn khẳng định, thành công của Việt Nam chứng minh rằng một quốc gia đang phát triển có thể bứt phá trong hạ tầng số khi có chiến lược tần số hợp lý, chi phí ưu đãi và môi trường chính sách hỗ trợ. Các nước ASEAN có thể học hỏi từ mô hình này để chuẩn bị cho giai đoạn 6G.

Với tầm nhìn dài hạn, Việt Nam đang góp phần xây dựng một ASEAN kết nối, thông minh và bền vững, nơi công nghệ trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và thu hẹp khoảng cách số.