Gần 3.000 dự án bất động sản trên toàn quốc đang bị kẹt pháp lý, chiếm tổng vốn khoảng 2,4 triệu tỷ đồng – một nguồn cung tiềm năng nếu được tháo gỡ trong năm tới.

1. Tổng quan về quy mô dự án bị kẹt

Theo Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh tại Diễn đàn “Triển vọng thị trường bất động sản năm 2026” (8/1), hiện có 2.991 dự án gặp khó khăn, trong đó hơn 80% do vướng mắc pháp lý, thủ tục đầu tư, đất đai và nghĩa vụ tài chính. Tổng giá trị vốn ước 2,4 triệu tỷ đồng, tương đương gần 4% GDP năm 2025.

2. Động thái tháo gỡ của Bộ Xây dựng

Đến thời điểm báo cáo, các cơ quan chức năng đã giải quyết khoảng 926 dự án. Các dự án còn lại được phân loại theo thẩm quyền:

• 248 dự án thuộc thẩm quyền Quốc hội – đang chuẩn bị dự thảo nghị quyết.
• 278 dự án thuộc thẩm quyền Chính phủ và các bộ, ngành – dự kiến xử lý trong năm 2026.
• 114 dự án thuộc thẩm quyền địa phương – sẽ do các tỉnh, thành phố thực hiện theo chỉ đạo Trung ương.
• Khoảng 80 dự án dạng BT (xây dựng‑chuyển giao) đang được Chính phủ chuẩn bị nghị quyết riêng.

3. Tác động tới nguồn cung nhà ở xã hội và thương mại

Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, nhà ở xã hội đã đạt hơn 60% mục tiêu 1 triệu căn quốc gia. Năm 2026 dự kiến bổ sung thêm 160.000 căn, tạo đệm cho nhu cầu nhà ở của người dân. Tổng cộng, cả nước hiện đang triển khai 1.114 dự án đô thị với 529.000 sản phẩm, nhưng vẫn còn bất cập về cơ cấu sản phẩm và giá cả.

4. Đánh giá của các chuyên gia

TS Nguyễn Văn Đính (Hiệp hội Bất động sản Việt Nam) nhận định: “Năm 2025 đã thấy tín hiệu tích cực khi nhiều dự án được tháo gỡ, nguồn cung mới đạt mức cao nhất kể từ 2020, thanh khoản cải thiện, giá bất động sản chững lại.”

TS Nguyễn Minh Phong (Chuyên gia kinh tế) nhấn mạnh rằng việc hoàn thiện thể chế, giảm thủ tục và áp dụng cơ chế đặc thù gỡ vướng sẽ mở ra cơ hội tái cấu trúc toàn diện, đặc biệt ở miền Nam – vùng có nhiều dự án lớn nhưng kéo dài vướng mắc pháp lý.

5. Triển vọng thị trường bất động sản 2026

Với dòng vốn tín dụng kỷ lục hơn 4 triệu tỷ đồng, trong đó 1,8 triệu tỷ đồng chảy vào bất động sản, cùng chính sách tiền tệ linh hoạt và mô hình đô thị mới (đô thị nén, TOD), thị trường dự kiến bước vào giai đoạn phục hồi bền vững. Khi các vướng mắc được tháo gỡ đồng bộ, chỉ những dự án có năng lực tài chính và quản trị tốt sẽ còn lại, thúc đẩy chuyển dịch sang các khu đô thị quy mô lớn, gắn liền với hạ tầng giao thông.

6. Kết luận

Việc tháo gỡ các dự án bất động sản kẹt pháp lý không chỉ giải phóng 2,4 triệu tỷ đồng nguồn lực tài chính, mà còn tạo đà cung nhà ở, giảm áp lực thiếu hụt, và thúc đẩy chất lượng dự án. Các doanh nghiệp cần chuẩn bị chiến lược thích ứng, nâng cao năng lực quản trị để tận dụng cơ hội trong môi trường chính sách mới.

Phương Uyên