Nội dung chính
Dự án VICEM, vốn được dự kiến đầu tư hơn 2.700 tỷ đồng, đã trở thành biểu tượng của lãng phí tài sản nhà nước.
Bối cảnh dự án “Trung tâm Điều hành và Giao dịch Thương mại” của VICEM
Ban đầu, khi trình bày với Chính phủ, dự án chỉ được công bố với mức đầu tư 488 tỷ đồng. Tuy nhiên, qua nhiều lần điều chỉnh, con số này đã tăng lên hơn 2.700 tỷ đồng. Công trình được khởi công vào ngày 6/5/2011, hoàn thiện phần thô và cất nóc vào ngày 9/8/2015, sau đó bị ngừng thi công và để lại trạng thái bỏ hoang hơn 10 năm.
Những cáo buộc và tội danh chính
Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao đã khởi tố 14 bị cáo với các tội danh:
- Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.
- Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Danh sách các bị cáo
Nhóm 1 – Lãnh đạo VICEM
- Nguyễn Ngọc Anh – cựu Tổng Giám đốc VICEM
- Hoàng Ngọc Hiếu – cựu Trưởng phòng Thẩm định dự án VICEM
- Dư Ngọc Long – cũ Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM
- Lê Văn Chung – cựu Chủ tịch Hội đồng Thành viên VICEM
- Tạ Quang Bửu – cựu Phó Tổng Giám đốc VICEM
- Trần Bình Trọng – cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam
- Nguyễn Lâm Cường – cựu Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Tư vấn Xây dựng Việt Nam
- Đoàn Thị Mai Lan – cựu Chủ nhiệm bộ môn Kinh tế Dự toán
- Nguyễn Bích Thủy – cựu Thành viên Hội đồng Thành viên VICEM
- Trịnh Công Loan – cựu Thành viên Hội đồng Thành viên VICEM
Nhóm 2 – Các cá nhân liên quan tới công ty ECON
- Nguyễn Thành Tâm – Phó Trưởng phòng Kế hoạch Ban quản lý dự án VICEM
- Đỗ Đình Thu – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư Xây dựng ECON
- Nguyễn Thị Tuyết – Kế toán trưởng Công ty CP Đầu tư Xây dựng ECON
- Nguyễn Thị Kim Dung – cũ Trưởng phòng Kinh tế – Kỹ thuật – Kế hoạch ECON
Chi tiết hành vi vi phạm
Các bị cáo đã:
- Thao túng chỉ tiêu tài chính và tính toán hiệu quả kinh tế của dự án, khiến mức đầu tư thực tế (1.245 tỷ đồng) không bao giờ được khai thác.
- Không thực hiện Nghị quyết số 11/NQ-CP ngày 26/12/2011 của Chính phủ, dẫn đến việc dự án bị dở dang và không có khả năng tiếp tục triển khai.
- Thỏa thuận nhận 5% hoa hồng từ gói thầu số 19 (thi công tường vây và cọc khoan nhồi) của ECON, qua đó chuyển hơn 3,2 tỷ đồng mỗi lần thanh toán về tài khoản cá nhân.
- Lập hồ sơ mời thầu giả mạo, giúp ECON đáp ứng các tiêu chí tài chính và nhân lực để trúng thầu.
Hậu quả tài chính và tài sản
Theo cáo trạng, tổng thiệt hại cho Nhà nước lên tới hơn 15,6 tỷ đồng, trong khi số tiền đã đầu tư thực tế cho dự án chỉ đạt 1.245 tỷ đồng và chưa bao giờ được đưa vào hoạt động, gây lãng phí hơn 381,6 tỷ đồng.

Tiến trình xét xử và các biện pháp khắc phục
Phiên tòa mở cửa xét xử ngày 26/1 tại Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội, kéo dài 7 ngày với Hội đồng xét xử gồm 3 thẩm phán do bà Nguyễn Thị Thanh Thủy chủ tọa. Kiểm sát viên từ Viện Kiểm sát Nhân dân TP Hà Nội tham gia công tác công tố.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã phong tỏa 9 bất động sản, 217.238 cổ phiếu, 8 trái phiếu và 2 sổ tiết kiệm. Các bị cáo đã nộp khắc phục tổng số tiền hơn 2,6 tỷ đồng.

Viện Kiểm sát khuyến cáo các cơ quan quản lý nhà nước, bao gồm Bộ Xây dựng, Sở Kế hoạch và Đầu tư Hà Nội, xem xét xử lý nghiêm các cá nhân còn lại có liên quan đến quyết định giao đất, cấp giấy chứng nhận đầu tư và các gói thầu còn nghi ngờ vi phạm.
Kết luận
Vụ án VICEM không chỉ là một vụ án hình sự về lãng phí tài sản công, mà còn là lời cảnh tỉnh mạnh mẽ cho toàn bộ hệ thống quản lý dự án công. Đảm bảo minh bạch, tuân thủ quy trình đấu thầu và giám sát chặt chẽ là yếu tố then chốt để ngăn ngừa những dự án “nghìn tỷ” trở thành “đống cát” không có giá trị.
Quý độc giả có quan điểm gì về việc quản lý dự án công? Hãy chia sẻ ý kiến của mình và theo dõi chúng tôi để cập nhật những tin tức pháp luật mới nhất.