Chuyển đổi số cho doanh nghiệp nhỏ: Bắt đầu từ đâu để không lãng phí?

Chuyển đổi số không nhất thiết phải bắt đầu bằng một hệ thống đắt tiền. Với doanh nghiệp nhỏ, điểm bắt đầu khôn ngoan nhất thường là nỗi đau rõ ràng nhất trong vận hành hằng ngày.
Nghe đến chuyển đổi số, nhiều chủ doanh nghiệp nhỏ nghĩ ngay đến những hệ thống lớn, chi phí lớn và đội ngũ công nghệ thông tin riêng. Hình ảnh đó khiến không ít người chần chừ, vì sợ mình chưa đủ lớn để làm. Thực tế thì ngược lại: doanh nghiệp càng nhỏ càng dễ chuyển đổi số, vì ít tầng nấc, ít quy trình cũ kỹ phải thay, và người quyết định ở ngay cạnh người làm việc. Vấn đề không nằm ở quy mô, mà nằm ở chỗ bắt đầu từ đâu để mỗi đồng bỏ ra đều mang lại giá trị thấy được.
Tìm nỗi đau rõ ràng nhất trước khi chọn công cụ
Sai lầm phổ biến nhất là chọn công cụ trước khi xác định vấn đề. Một chủ cửa hàng mua phần mềm quản lý kho đắt tiền, rồi mới phát hiện ra vấn đề thật sự của mình là nhân viên ghi sai mã hàng khi nhập liệu, chứ không phải thiếu phần mềm. Một công ty dịch vụ thuê hệ thống quản lý khách hàng phức tạp, trong khi đội ngũ chỉ cần một bảng tính được chia sẻ đúng cách và một quy tắc ghi chú thống nhất. Công cụ không giải quyết được vấn đề chưa được gọi tên, nó chỉ làm vấn đề đó trở nên đắt đỏ hơn.
Cách làm đúng là dành một tuần để quan sát và ghi lại những việc đang làm đội ngũ mất thời gian nhất: tìm một file cũ, đối chiếu số liệu giữa hai nơi, nhập lại cùng một thông tin nhiều lần, hay trả lời những câu hỏi lặp đi lặp lại của khách hàng. Mỗi việc như vậy là một ứng cử viên cho chuyển đổi số. Hãy chọn một việc duy nhất, việc gây phiền toái nhất, và giải quyết nó thật gọn. Khi việc đó được giải quyết, cả đội sẽ tin tưởng hơn vào những bước tiếp theo, và chủ doanh nghiệp cũng thấy rõ hiệu quả của khoản đầu tư đầu tiên.
Ưu tiên những thứ khách hàng cảm nhận được
Một nguyên tắc hữu ích khi xếp thứ tự ưu tiên là hỏi xem khách hàng có cảm nhận được sự thay đổi này hay không. Những cải tiến chạm trực tiếp đến trải nghiệm khách hàng thường mang lại giá trị nhanh nhất. Chẳng hạn, cho khách đặt lịch trực tuyến thay vì phải gọi điện, gửi hóa đơn điện tử thay vì hóa đơn giấy, hay cập nhật trạng thái đơn hàng tự động để khách không phải hỏi. Những thay đổi này không cần công nghệ phức tạp, nhưng khách hàng sẽ nhận ra ngay và đánh giá cao.
Đào tạo con người đi cùng với thay đổi công cụ
Điểm mà nhiều dự án chuyển đổi số thất bại không nằm ở công nghệ mà nằm ở con người. Một phần mềm mới được mua về nhưng không ai dùng, vì nhân viên đã quen với cách làm cũ, hoặc vì họ không được hướng dẫn đầy đủ. Để tránh điều này, hãy để chính những người sẽ dùng công cụ tham gia vào việc lựa chọn nó. Họ là người hiểu rõ nhất công việc của mình cần gì, và khi được tham gia quyết định, họ sẽ có trách nhiệm hơn trong việc sử dụng.
Việc đào tạo cũng nên diễn ra theo từng bước nhỏ, gắn với công việc thật, thay vì một buổi tập huấn dài mà mọi người nghe xong rồi quên. Chẳng hạn, trong tuần đầu chỉ cần cả đội thành thạo một tính năng quan trọng nhất, tuần sau thêm một tính năng nữa. Mỗi lần có người trong đội gặp khó khăn, hãy coi đó là tín hiệu để cải thiện hướng dẫn, chứ không phải để trách móc. Chuyển đổi số, suy cho cùng, là chuyển đổi cách con người làm việc, và công nghệ chỉ là phương tiện. Doanh nghiệp nhỏ nào hiểu được điều này sẽ đi nhanh và bền hơn nhiều so với doanh nghiệp chỉ chăm chăm mua công cụ mới nhất.



